Chủ Nhật, 21 tháng 7, 2019

Xung đột nhiên thiết bị trên Biển Đông sẽ là thảm họa

 - “… Xung đột nhiên vũ trang trên Biển Đông sẽ là thảm họa không chỉ đối với vietnam và Trung Quốc mà còn là thảm họa cho toàn khu vực, thậm chí là đối với thế giới”.

PGS.TS Vũ Thanh Ca

Trường Đại học Tài nguyên và Không gian Hà Nội 

1. Cái bẫy “phù hợp tác cùng khai thác”qua trường phù hợp Philippines 

Hiện nay đang có một quy mô bát ngát trên Biển Đông là đối tượng mà China coi là có tranh chấp với các nước khác bao quanh Biển Đông. 

Thứ nhất là nhì quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa, bãi cạn Maclesfield. 

Thứ hai phải kể đến hải phận quần đảo Natuna ngay sát Indonesia, cách cực Nam của đảo Hải Nam đến trên 800 hải lý cũng bị Trung Quốc dòm nom khi tuyên bố rằng đây là “ngư trường truyền thống” của ngư gia China. 

Thứ ba và khác biệt, yêu sách phi lý “tuyến đường lưỡi bò” của TQuốc chiếm hữu trên 80% diện tích Biển Đông đã chồng lấn với yêu sách vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của hầu như đầy đủ các nước trên Biển Đông, bao gồm vietnam, Malaysia, Brunei và Philippines. 

Nhận thức thấy chẳng thể có được sự công nhận của các nước với các yêu sách độc lập rất phi lý, China đã yêu cầu sáng kiến cùng các nước xung quanh Biển Đông “thích hợp tác cùng khai thác” tại các khu vực biển đang mâu thuẫn. Ý định này được đề nghị cùng một loạt các ý định thích hợp tác khác với mục địch nâng cao tầm tác động của China. 

Bài viết này chỉ đưa ra một vài thông tin cơ bản can dự tới cái gọi là “hợp tác cùng khai thác” trên biển của Trung Quốc qua tỉ dụ Philippines. 

Xung đột vũ trang trên Biển Đông sẽ là thảm họa
Một đội ngũ ngư gia được đưa vào bờ và tàu cá bị thiệt thòi. Ảnh trong khoảng Thanh Niên

Ngay sau khi lên chức sau phán quyết của Tòa Trọng tài túc trực (PCA) năm 2016, Tổng thống mới Philippines Duterte đã đổi mới hoàn toàn cách thức tiếp cận với China khác với người tiền nhiệm đã kiện China. Một mặt, ông có vẻ lờ đi phán quyết của PCA và upgrade quan hệ với TQuốc. Mặt khác, ông đã có những phát biểu rất xấu về bè bạn thân thương nhất với Philippines là Mỹ. Đổi lại, ông đã nhận được những khoản tiền cung cấp và vay khuyến mại rất lớn của Trung Quốc. Câu chuyện đã xảy ra theo hướng tưởng chừng tổng thống Duterte có thể có được những phù hợp tác rất sớm với China trong lãnh hải Philippines. 

Song, câu chuyện không đơn giản tương tự. Hiến pháp của Philippines qui định rằng, đầy đủ bờ cõi quốc gia là bất khả xâm phạm, và vì vậy, hải phận mà Philippines đã tuyên bố độc lập tuân thủ qui định quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật biển (UNCLOS) ko phải có chồng lấn với China. Tương tự, việc thích hợp tác với China ở đây chỉ có thể xảy ra ví như Trung Quốc ưng ý là người làm công để được chia sớt lợi tức. 

Chuyện hội đàm đích thực giữa nhì bên cho đến nay vẫn trong vòng bí mật, nhưng tới giữa năm 2018, các tin tức được bật mí cho thấy việc hợp tác giữa TQuốc và Philippines đã đứng trước những gian truân không thể vượt lên nổi. 

Dù vậy, cuối năm 2018, người ta đã rất không thể tinh được khi thấy Chủ toạ TQuốc Tập Cận Bình sang thăm Philippines và ký một thỏa thuận hợp tác trên biển với Philippines. Bản thỏa thuận này mãi rồi cũng được bật mí. 

Nội dung của nó khá vắn tắt nhưng có nhì điểm chính cần thiết nhất. Điểm thứ nhất là Trung Quốc và Philippines sẽ phù hợp tác cùng khai thác tại lãnh hải được nhị bên xác định trong tương lai. Điểm thứ nhì là trong vòng 1 năm hàng ngũ công việc của nhị bên sẽ cùng xác định vùng biển hợp tác. 

Người ta đã rất thắc mắc với thời hạn 1 năm. Cam kết, ví như thích hợp tác một cách thức công bình, bình đẳng trong vùng biển của Philippines với hạ tầng công nhận độc lập của Philippines, China tự đi trái lại tuyên bố của bản thân mình. Ngược lại, ví như thích hợp tác với tư cách đây là lãnh hải mâu thuẫn, nội các của Tổng thống Duterte có thể đối mặt với buộc tội “bán nước”. 

Diễn biến từ sau chuyến thăm của Chủ tịch China Tập Cận Bình có vẻ khác hoàn toàn với việc hợp tác. Vào khoảng cuối tháng 3 đầu bốn tuần 4 năm 2019, hàng trăm tàu dân quân biển của Trung Quốc đã kéo đến hải phận các đảo Thị Tứ. Loại Ta của vn hiện đang do Philippines kiểm soát. 

Hành động này của TQuốc đã khiến dấy lên những bức xúc rất bị động của Philippines. Thậm chí, Phủ Tổng thống Philippines đã tuyên bố rằng “độc lập quốc gia là chẳng thể thảo luận” và đích thân Tổng thống Philippines đã tuyên bố rằng sẽ cho quân nhân “chấp hành nhiệm vụ cảm tử”, khi mà Bộ Quốc phòng và các lực lượng vũ trang của Philippines tuyên bố là “chuẩn bị bảo vệ bờ cõi”. 

2. Khu vực vùng đặc quyền kinh tế và thềm đất liền Việt Nam mà Trung Quốc đã vi phạm lần này và các điều pháp lý 

Trong những ngày vừa qua, tàu Địa Chất Hải Dương 8 của Trung Quốc đã xâm phạm một hải phận rộng lớn ở khu vực vùng đặc quyền kinh tế và thềm đất liền Việt Nam ở phía Tây Nam Biển Đông (Đông Nam lục địa Việt Nam) ngoài hải phận gần bờ còn bao gồm các bãi ngầm Tư Chính, Vũng Mây và các đá Ba Kè, Huyền Trân, Quế Tuyến đường, Phúc Nguyên. 

Theo phân tách địa chất, đây là phần nối dài của thềm đất liền vietnam về phía Đông Nam. Các bãi cạn này cách trở với quần đảo Trường Sa bằng một rãnh sâu nên theo Công ước Liên thích hợp quốc về Luật biển (UNCLOS), nó không thuộc quần đảo Trường Sa. 

Khu vực này nằm phương pháp xa đất liền Trung Quốc khoảng trên 600 hải lý. Bởi vậy, theo qui định của UNCLOS, khu vực này chỉ liên quan tới nhì nước nhà có bờ biển đối diện với vn là Malaysia và Brunei. 

Bây chừ, tại khu vực này vn và Malaysia đã trình thông thường giấy tờ tinh ranh giới ngoài thềm đất liền. Brunei không phản đối. Trong thực tế, bây giờ Việt Nam đang kiểm soát và khai thác dầu khí tại khu vực này và chỉ có Trung Quốc mâu thuẫn với vietnam. 

Lý luận của China khi tranh chấp với vietnam là khu vực này nằm trong phạm vi “đường lưỡi bò” hoặc là một phần của cái gọi là “vùng nước quần đảo Trường Sa”. Tuy thế, phán quyết của Tòa Trọng tài túc trực năm 2016 đã nêu rõ nhị điểm: 

1) Không có hạ tầng pháp lý để TQuốc yêu sách quyền lịch sử đối với khoáng sản tại các vùng biển phía bên trong tuyến đường 9 đoạn. 

2) Không một cấu trúc nào tại Trường Sa có khả năng phát triển các lãnh hải mở mang và các đảo Trường Sa không thể cùng nhau phát triển các vùng biển như một thực thể hợp nhất. 

Tương tự, chẳng thể sử dụng “đường lưỡi bò” hoặc “vùng nước quần đảo Trường Sa” để biện minh rằng hải phận phía Đông Nam vn là vùng mâu thuẫn mà nó thuần túy là vùng đặc quyền kinh tế và thềm đất liền Việt Nam. 

Trên ảnh vệ tinh mà tôi theo dõi, có lúc tàu Địa Chất Hải Dương 8 cùng các tàu hộ vệ của Trung Quốc đã vào sâu trong vùng đặc quyền kinh tế của vietnam tới khoảng phương pháp cách bờ biển Việt Nam khoảng 120 hải lý. Như vậy tàu China đã vi phạm không chỉ vùng thềm lục địa mặc cả vùng đặc quyền kinh tế của vn. 

Theo qui định của pháp luật quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Phù hợp Quốc về luật biển (UNCLOS), tổ quốc ven biển có quyền chủ quyền và quyền tài phán non sông đối với vùng đặc quyền kinh tế. 

Quyền chủ quyền bao gồm đặc quyền dò la, khai thác, quản lý và bảo tồn khoáng sản tại mặt biển, vùng nước bên trên đáy biển và trong lòng đất dưới đáy biển và các hoạt động khác nhằm dò xét, khai thác các tài nguyên vì mục đích kinh tế. 

Quyền tài phán của nước nhà ven biển bao gồm quyền cho phép các nước nhà khác thăm dò, khai thác, sử dụng tài nguyên, nghiên cứu khoa học, lắp đặt cáp ngầm và các tòa tháp, vũ trang  trong vùng này. 

Đối với thềm đất liền, đất nước ven biển có quyền độc lập với khoáng sản trên đáy biển và trong lòng đất dưới đáy biển, cũng như quyền tài phán với việc điều tra, khai thác, sử dụng khoáng sản, nghiên cứu công nghệ, lắp đặt cáp ngầm và các nhà cửa, trang bị trên đáy biển và trong lòng đất dưới đáy biển. 

UNCLOS cũng pháp luật rằng các tổ quốc khác khi thực hiện các hoạt động trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm đất liền thì phải tuân thủ quy định của quốc gia ven biển nếu qui định đó không trái với luật pháp quốc tế. 

vn đã chấp hành đông đảo các giấy tờ quan trọng để thi hành các quyền của tổ quốc ven biển theo luật pháp của pháp luật quốc tế, bao gồm Tuyên bố của Chính phủ nước CHXHCN vietnam về tuyến đường cơ sở sử dụng để tính chiều rộng lãnh hải vn năm 1982, Thủ tục ranh giới ngoài của thềm lục địa trình lên Liên thích hợp quốc năm 2009, ban hành Luật Biển Việt Nam năm 2012 và Luật Tài nguyên, không gian biển và hải đảo năm 2015. 

Trong các văn phiên bản pháp luật nêu trên cũng như các văn bạn dạng dưới luật, vn đã xác định rõ vùng đặc quyền kinh tế và thềm đất liền của vn cũng như luật pháp chi tiết quyền và bổn phận của các nước nhà khác khi thi hành các hoạt động, đặc biệt là phân tích kỹ thuật, dò la, khai thác, dùng khoáng sản, lắp đặt cáp, tuyến phố ống ngầm và công trình trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm đất liền vn. 

Xung đột vũ trang trên Biển Đông sẽ là thảm họa
Xung đột nhiên thiết bị trên Biển Đông sẽ là thảm họa

3. Hệ lụy của những hành động của Trung Quốc đối với khu vực và an toàn, hòa bình hàng hải, hàng không và duy trì qui định quốc tế trên Biển Đông 

Hành động của Trung Quốc trong những ngày qua trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa vn cũng như các hành động lúc trước với Philippines là những hành động vô cùng nguy khốn, đi trái lại các quy định của quy định quốc tế và các kiếm được thức, ký hợp đồng của Chỉ huy cấp cao của các nước ASEAN, khác biệt là vn, Philippines và Trung Quốc. 

Hành động của China cũng có thể coi là hành động khiêu khích, khiến cho phức tạp tình hình, gây leo thang xung bỗng và ảnh hưởng đến tự do, ổn định trên Biển Đông. Hành động của China khác lạ là nguy hại trong bối cảnh các nước ASEAN và China đang hội đàm để đi tới ký kết văn bản Quy tắc về xử sự các bên ở Biển Đông (COC), một cộng cụ cực kỳ quan trọng để giúp duy trì tự do, định hình, tự do hàng hải, hàng không và phát triển bền vững Biển Đông. 

Trong bối cảnh hiệp thương, các nước cần kiềm nhạo báng các hoạt động để đảm bảo tình hình Biển Đông bình ổn, không khiến cho tinh vi thêm tình hình, ngày càng tăng xung chợt dịch vụ xây dựng lòng tin, sự nắm bắt nhân thức và sự thực lòng trong hiệp thương, nhằm giải quyết được những kết quả dàn xếp. 

Tương tự, có thể nói rằng với các hoạt động vô pháp của mình, China phải chịu nghĩa vụ chính ví như thương lượng COC bị kéo dài hoặc thậm chí không thắng lợi. 

Kháng cự luật pháp quốc tế là chống cự cả số đông quốc tế, hay nói bí quyết khác là kháng cự tổng thể con người. China rất cần sự ủng hộ của tập thể quốc tế. Muốn trở thành một nước lớn với tầm tác động phù hợp, Trung Quốc phải tập tôn trọng và hành động theo pháp luật quốc tế. Trung Quốc không thể một bản thân mình Đương Đầu cả tập thể quốc tế. 

Giả dụ TQuốc vẫn tiếp diễn hành xử như bây chừ, họ sẽ chịu những tổn hại rất lớn về uy tín và những thiệt thòi cả về kinh tế, chính trị ngoại giao rất không dễ dàng có thể tính được bằng tiền. Cam đoan, những thiệt hại do TQuốc gây ra cho mình đa dạng hơn đầy đủ những lợi ích mà họ đạt được khi họ đi bắt nạt và quấy nhiễu các nước láng giềng của họ. 

4. Các giải pháp mà vn thực hiện khi TQuốc xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa Việt Nam lần này 

Trong những năm cách đây không lâu, với chủ trương bảo vệ chủ quyền và ích lợi quốc gia trên biển bằng biện pháp hòa bình, trên hạ tầng luật pháp quốc tế, vietnam đã luôn thi hành đúng các pháp luật của pháp luật quốc tế, nỗ lực hòa giải trước khi có những biện pháp mạnh hơn để bảo vệ chủ quyền. vietnam biết rằng hoạt động gây hấn của Trung Quốc trên Biển Đông sẽ tạo những thiệt hại lớn cho quan hệ giữa hai nước và cho chính TQuốc. Bởi vậy, ngay cả khi Trung Quốc khiêu hấn trên Biển Đông, vn vẫn nỗ lực hạn chế thiệt thòi cho cả nhì bên. 

Để sẵn sàng đội ngũ nhằm ứng phó với các tình huống gian nan, gấp rút, ngoài các giải pháp chính trị, ngoại giao, Việt Nam đã chú ý tăng nhanh sức mạnh của hệ thống chấp pháp dân sự trên biển như cảnh sát biển, kiểm ngư. 

Trong thời điểm vừa mới đây, nhị nhóm này của chúng ta đã được tăng cấp rất căn bản, trở thành một trong những nhóm rất mạnh trong khu vực và mặc dù còn có phổ thông gian khổ, đã bộc lộ đủ sức kiểm soát an ninh các quyền và ích lợi non sông trên biển. Các nhóm nhập cuộc bảo kê chủ quyền của chúng ta không chỉ mạnh về thực lực mà còn liên tục đẩy mạnh về ý chí. 

Trong lần TQuốc vi phạm này, vn đã tuân hành rất chặt chẽ các quy định của luật pháp quốc tế. Chúng ta đã giận dữ rất nhanh và mạnh ngoài hiện trường, dùng các giải pháp chiến đấu chính trị, ngoại giao như xúc tiếp ở gần như các kênh, gửi công hàm phản đối. 

Vì TQuốc vẫn tiếp tục vi phạm, vietnam đã có những biện pháp mạnh như sử dụng truyền thông trong nước và quốc tế, để đồng bào trong nước nắm bắt nhân thức và đồng lòng, anh em quốc tế ủng hộ chúng ta. Có thể thấy rằng trong thời điểm qua, gần như các cường quốc trên nhân loại đều ủng hộ Việt Nam trong trận đấu tranh bảo kê độc lập, các quyền và lợi ích giang sơn trên biển. 

Nếu China tiếp diễn xâm phạm Việt Nam, tôi nghĩ các biện pháp cứng nhắc hơn sẽ được thực thi. Thí dụ, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã từng nói Việt Nam đang chuẩn bị giấy tờ và chuẩn bị giải pháp pháp lý, kiện ra một tòa án quốc tế thích hợp về các hành động ngang ngược của China. 

Tôi nghĩ là quan điểm của vn là luôn cố gắng hết sức bản thân mình để giảm thiểu xung bỗng trang bị, gìn giữ hòa bình, ổn định, xây dựng lòng tin và phát hành vững bền Biển Đông vì xung bỗng vũ trang trên Biển Đông sẽ là thảm họa không chỉ đối với Việt Nam và China mà còn là thảm họa cho toàn khu vực, thậm chí là đối với trái đất. 


Tham khảo thêm: mua nha

0 nhận xét:

Đăng nhận xét