Thứ Năm, 4 tháng 7, 2019

Nắng, gió ở biển Caribe, 1.500 tỷ đô la và cuộc vật lộn của thiên đường thuế

Quần đảo Virgin thuộc Anh (British Virgin Islands - BVI) là nhà của hơn 400.000 công ty có tổng của nả đạt 1.500 tỷ đô la Mỹ. Tất nhiên, bạn sẽ chẳng thể biết được vấn đề đó nếu đi dạo ở Road Town – thủ phủ của quần đảo Caribe này. Những con gà trống và gà mái "thách thức" những chiếc xe hơi trên những con đường gầy hẹp. Các công ti luật được lập ra để dịch vụ hàng nghìn tổ chức kinh doanh vỏ bọc chỉ đặt văn phòng tại những tòa nhà đơn sơ nằm cạnh những căn nhà gỗ được sơn màu sắc tươi sáng.

Ngoài vài tấm biển chỉ các con phố màu xanh ít ỏi nằm ở đầu vài con thị trấn ở khu trung tâm, ở đây có rộng rãi đoạn đường thậm chí còn không có tên. Ở BVI không có dịch vụ bưu chính, các công ty và 32.000 công dân của quần đảo này sử dụng địa chỉ gửi thư khiến cho địa chỉ của chính mình, và đó cũng chính là lý do vì sao 1 hòm thư ở Road Town có thể là hội sở trên danh nghĩa của hàng nghìn công ti trong khoảng khắp nơi trên quả đât. Hàng trăm luật sư, kế toán và các nhân viên văn phòng khiến cho việc trong những tòa nhà mọc lên tại hòn đảo chính Tortola.

Ở một số thiên đường thuế như Luxembourg, Monaco hay thậm chí là đảo Cayman, tiền "chảy róc rách" qua từng ngõ ngóc. Còn ở BVI, tiền đi qua mà không để lại chút dấu vết nào.

Nắng, gió ở biển Caribe, 1.500 tỷ USD và cuộc vật lộn của thiên đường thuế - Ảnh 1.

Tuyến phố phường ở BVI. Ảnh: Bloomberg.

BDO là 1 tổ chức kinh doanh kế toán đóng tại tòa nhà 4 tầng sơn màu xanh lá được bao bọc bởi những cây cọ. Ryan Geluk, phó giám đốc của BDO, lướt trên bàn phím và trên màn hình nhanh chóng hình thành cơ sở dữ liệu mà anh rất đỗi kiêu hãnh: BOSS, hệ thống được BVI mở đầu sử dụng trong khoảng năm 2017 để đáp ứng đòi hỏi phải lưu trữ thông tin về ông chủ của các công ty mà BDO dịch vụ. Nhấp chuột vào Almighty Dollar, công ty chứng nhận địa chỉ tại thùng thư 9272 ở Road Town từ tháng 12/2007, trên màn hình xuất hiện số hộ chiếu và ngày tháng năm sinh của ông chủ John Zykow-Wumu.

Almighty Dollar không phải là 1 tổ chức kinh doanh có thật mà chỉ là 1 công ti vỏ bọc được dựng lên để nhận ưu đãi thuế, giống như các tổ chức kinh doanh khác đã lựa chọn BVI làm cho nơi hoàn thành thủ tục pháp nhân. Mặc dù giúp lập nên và quản lý BOSS, Gelek cũng không có quyền truy nã cập tất cả cơ sở dữ liệu. Chỉ có 2 viên chức của Tổ chức giám sát vốn đầu tư của BVI có thể khiến cho việc đó. Đây cũng là 2 hero độc nhất nắm toàn bộ thông tin cụ thể về khoảng 600.000 chủ tổ chức trực tiếp hay gián tiếp kiểm soát các tổ chức kinh doanh đăng ký địa chỉ ở BVI.

Geluk cho biết BOSS dùng công nghiệp mã hóa không bao giờ bị hack. "Ví như có khách hàng nào đó truy vấn cập vào BOSS trong khoảng 1 nơi bất thường ví dụ như Triều Tiên, chuỗi hệ thống sẽ ngay lập tức đóng lại". Máy chủ được đặt ở 1 nước G7 nhưng chẳng hề Mỹ.

BVI đang trải qua một sự thay đổi. Năm rồi, Quốc hội Anh đã bỏ thăm buộc BVI và 13 vùng bờ cõi khác phải tăng tính minh bạch – một thời khắc hiếm hoi các nghị sĩ Anh làm được đồng thuận lớn tới vậy kể từ năm 2016, trong bối cảnh nền chính trị Anh vẫn bận bịu kẹt vì Brexit. Một điều khoản cần thiết nhằm tăng tính minh bạch là mỗi vùng phải có 1 chuỗi hệ thống gần giống BOSS và công khai thông tin.

Thiên đàng thuế bị tấn công

Vị thế của BVI trong hàng ngũ các thiên đàng thuế bị giảm bớt sau vụ rò rỉ giấy má Panama Papers năm 2016, trong đó 11,5 triệu tài liệu trong khoảng công ty luật Mossack Fonseca bị đơn vị nhà báo quốc tế ICIJ lên tiếng nhiều. Vụ bê bối này kéo theo một loạt các vụ thăm dò rửa tiền, trốn thuế, né cấm vận trên khắp nhân loại. Hơn một nửa các công ty bị kể tên có chứng nhận địa chỉ ở BVI, thậm chí một vài người còn đề nghị đổi tên vụ bê bối này thành BVI Papers.

Những cư dân BVI nhận thức rõ sự giận dữ của quần chúng đối với những của nả bị bưng bít và số thuế bị thất thoát. Tuy nhiên họ không tin rằng chính mình có lỗi trong việc này, thậm chí đa dạng người sẽ phản đối việc gọi BVI là 1 thiên đàng thuế. Nhưng những gì diễn ra ở BVI lại biến thành thước đo để đánh giá liệu công cuộc trấn áp các thiên đàng thuế có hiệu quả hay không.

Khi đi dạo trên những đoạn đường đầy bụi ở Road Rown, bạn sẽ cảm thấy chút xíu khó khăn hiểu và tự hỏi tại sao những cư dân BVI lại ủng hộ các công ti vỏ bọc. Các tổ chức kinh doanh này không nộp thuế. Đến nay toàn thể các đảo trong số 60 đảo thuộc quần đảo này đã thuộc chiếm hữu của những người siêu giàu tới từ nước khác (Richard Branson sở hữu đảo Necker; Larry Page sở hữu Eustasia), và có rất ít dấu hiệu cho thấy những người này đóng góp cho kinh tế địa phương. Những dấu tích phá hủy mà siêu bão Irma gây ra cho BVI từ năm 2017 giờ vẫn hiện diện ở khắp nơi.

Dĩ nhiên, những người địa phương BVI trả lời phỏng vấn của Bloomberg đều nhất trí rằng nơi này sẽ có điều kiện kinh tế eo hẹp hơn đầy đủ giả dụ như chơi có ngành nghề dịch vụ tài chính. Mất 450 USD để kiến thiết 1 tổ chức kinh doanh và 450 đô la mỗi năm để duy trì đăng ký pháp nhân. Ngành phục vụ tài chính đóng góp 62% trong tổng nguồn thu nhập ngân sách 372 triệu USD của BVI, và con số có thể giảm xuống nếu như các công ty đề nghị công khai tin tức về người sở hữu, khi mà quần đảo này có dân số quá ít oi và hạ tầng cơ sở thì xuống cấp.

Vài năm quay về đây, EU đã nạt dọa sẽ cho BVI và một số vùng cương vực tham gia danh sách đen nếu như họ không siết chặt lệ luật để ngăn cản các công ty trốn thuế. Theo ước lượng của IMF, thế giới thất thoát khoảng 600 tỷ USD mỗi năm vì các tổ chức kinh doanh chuyển lãi đến những công ty vỏ bọc tại các nơi có mức thuế suất bằng 0.

Đương nhiên, nỗ lực tăng tính sáng tỏ ở BVI từ phía chính phủ Anh đang gây ra rộng rãi áp lực hơn cả. Quốc hội Anh đã duyệt luật buộc các vùng bờ cõi như BVI phải hoàn thành chế độ hoàn thành thủ tục công khai vào năm 2020.

Không có gì đáng quá bất ngờ, đa dạng đứa ở Road Town cho rằng có những nguyên do hoàn toàn đường đường chính chính để sử dụng đăng ký pháp nhân ở BVI. Chả hạn, giấy tờ Panama cho thấy nữ diễn viên người Anh Emma Watson tậu ngôi nhà đất London duyệt 1 tổ chức kinh doanh ở BVI để cản trở những kẻ tọc mạch sắm ra nơi ở của bản thân. BVI được coi là vùng đất trung lập tiện lợi để chứng nhận pháp nhân cho các liên doanh quốc tế. Chẳng hạn, các chủ đầu tư thung lũng Silicon sẽ cảm thấy dễ chịu hơn khi đầu cơ tham gia 1 liên doanh công nghiệp Nga chứng nhận ở BVI, nơi áp dụng chuỗi hệ thống luật common-law của Anh thay vì quy tắc của Nga.

Tuy nhiên tính minh bạch không bắt nạt dọa những nguyên nhân này. Thứ bị ăn hiếp dọa là vai trò quan trọng của BVI trong nỗ lực che giấu người chủ thực thụ của của cải, làm cho các tổ chức điều hành không dễ dàng tậu ra làm mối trong các vụ tranh chấp buôn bán, điều tra trốn thuế và rửa tiền.

Chuỗi hệ thống các công ty vỏ bọc trên thế giới giống như trò chơi rút gỗ Jenga, với mỗi thiên đàng thuế là 1 block hỗ trợ tổng thể cấu trúc. Và chiến dịch tăng tính minh bạch cũng giống như việc rút đa dạng block ra cùng 1 lúc, trong đó BVI là block ở gần đáy cho nên tấn công vào đây có thể làm cho cả cái tháp bị sập.

Thu Hương

Theo Trí thức trẻ/Bloomberg


Tham khảo thêm: dat xanh

0 nhận xét:

Đăng nhận xét