Thứ Tư, 3 tháng 7, 2019

Có 2 kiểu tính phương pháp đại hung, không sửa đổi sẽ chỉ gặp mặt thất bại và tai vạ

Tăng Quốc Phiên (1811 – 1872), tự Bá Hàm, hiệu Nhân tố Sinh, là vị quan có tiếng vào giai đoạn cuối thời Đại Thanh trong lịch sử Trung Hoa.

Sinh tiền, vị đại thần họ Tăng này không những gây dựng được tên tuổi trên chính trường mà còn được hậu thế nhớ đến với đa dạng triết lý nhân sinh đáng để suy ngẫm.

Vào năm Hàm Phong thứ tám, trong một bức thư gửi cho người em trai Tăng Quốc Thuyên, Tăng Quốc Phiên đã đưa ra danh sách nhì khuyết điểm chí mạng dẫn đến thất bại của phổ thông người. Đó chính là cao ngạo và phổ thông lời.

Ông cũng tự nhận rằng phiên bản thân khi còn trẻ đã từng phạm phải cả nhì sai lạc ấy. Thế nhưng chính việc nghiêm trang nhìn nhận và sửa đổi tội tình đã giúp Tăng Quốc Phiên đúc rút ra phổ thông trải nghiệm để đời, từ đó gây dựng nên cho bản thân một tư cách đáng để ái mộ.

Và cho đến hiện nay, những lập luận về nhị yếu tố bị cho là "đại hung đức" nói trên có nhẽ vẫn còn vẹn nguyên ý nghĩa.

Tự phụ – con đường ngắn nhất dẫn đến thất bại

Có 2 kiểu tính cách đại hung, không sửa đổi sẽ chỉ gặp thất bại và tai vạ - Ảnh 1.

Hình minh họa: Nguồn Internet.

Theo quan điểm của Tăng Quốc Phiên, loài người một khi có lòng tự cao thì sẽ vô tình buông lỏng cảnh giác trên đa dạng phương diện, hết thảy những tai vạ, rắc rối cũng trong khoảng đó mà ra.

Tự thị vốn là con đường ngắn nhất dẫn đến thất bại. Cũng bởi vậy mà cũ kĩ nhân Trung Hoa xưa mới có câu: "Kẻ tự cho mình là nhiều năm kinh nghiệm thì tai không nghe được lời khôn lẽ phải nữa".

Phàm là người mang trong chính mình sự kiêu ngạo ắt sẽ không dễ lượng thứ cho tội trạng của người khác, càng không có bí quyết nào xử lý ổn thỏa mối quan hệ đối nhân xử thế.

Trong công trình "Tam Quốc diễn nghĩa", nhân vật hổ tướng Quan Vũ cũng bị cho là bại bởi tự cao.

Năm xưa sau khi làm thành công nhờ kế sách "nước ngập bảy quân" ở Phàn Thành, phiên bản thân Quan Vân Trường cũng không khỏi có chút đắc ý, vì thừa thắng mà sa đà vào cuộc chiến với Tào Ngụy.

Bấy giờ, Đông Ngô đưa viên tướng trẻ Lục Tốn lên thay thế Lã Mông, ông có điểm coi nhẹ, nghĩ là vị tướng này chỉ là một "tên trẻ em".

Phần nào hiểu được nhược điểm trong tính phương pháp của Quan Vân Trường, viên tướng đa mưu túc trí này sau khi vừa nhậm chức lại tiếp diễn viết thư, dâng lễ vật lấy lòng Quan Vũ, làm cho ông càng thêm coi thường và không phòng ngừa Đông Ngô nữa.

Để rồi vị tướng họ Quan này được cho là hữu dũng hữu mưu, chiếm hữu tăm tiếng "uy chấn Hoa Hạ" sau cuối lại bị Lục Tốn và Đông Ngô đánh úp và bỏ xác một cách đáng tiếc nuối.

Bàn về thói tự thị trong tính cách của phổ biến người, đại văn hào Shakespeare cũng đã từng đúc rút ra chân lý:

"Một người tự kiêu thường có kết quả là tự hủy diệt bản thân trong sự tự cao của chính mình".

Cho nên trong ý kiến của Tăng Quốc Phiên, lòng tự thị chính là một "đại hung đức". Bởi vậy mà ông vẫn thường nghĩ là:

"Xưa nay, người bình thường mà bại hoại, đều là vì tính "lười"; người tài giỏi mà bại hoại, đều là vì tính kiêu".

Rộng rãi lời – mầm mống tai vại khôn lường

Có 2 kiểu tính cách đại hung, không sửa đổi sẽ chỉ gặp thất bại và tai vạ - Ảnh 2.

Hình minh họa: Nguồn Internet.

Sinh thời, Tăng Quốc Phiên từng đề cao quan niệm "giới đa ngôn". Ý kiến nhân sinh này của ông thực chất bắt nguồn trong khoảng một chuyện gầy năm xưa.

Có lần tham gia dịp sinh nhật của thân phụ, người bạn thân của Tăng Quốc Phiên là Trịnh Tiểu San cũng tham dự lễ chúc thọ. Trong lúc đang khoái chí, vị quan họ Tăng này đã nói ra một vài lời chẳng hề, khiến Trịnh Tiểu San phật ý bỏ về.

Câu chuyện năm ấy khiến Tăng Quốc Phiên hối hận cực kì. Trong hồi ký của bản thân, ông đã từng tự đúc rút ra ba sai lầm lớn khi sử dụng lời lẽ mà phiên bản thân và trần thế thường mắc phải:

Thứ nhất là thường tự cho mình là đúng.

Thứ nhị là lời nói thiếu mức độ mực, nghĩ gì liền nói đó.

Thứ ba là sử dụng lời lẽ sai lầm khiến cho người khác phật lòng, còn cố tình bàn cãi cùng người đó, nói ra những vấn đề không thích hợp tình hợp lý.

Sau khi đúc rút ra 3 sai lạc nói trên, Tăng Quốc Phiên đã nghiêm khắc kiểm điểm phiên bản thân bằng câu nói:

"Ngay đến việc ăn nói còn không sửa đổi cho tốt hơn thì nói gì tới việc đảm nhận đại sự?".

Cũng kể trong khoảng đó, Tăng Quốc Phiên luôn đề cao quan điểm "giới đa ngôn", nghiêm khắc áp chế nhạo thói phổ biến lời, sau mỗi ngày vẫn luôn tự suy xét lại bản thân xem có nói ra lời nào thất lễ hay không.

Chẳng những coi đây là một quy tắc hành xử định hình của cá nhân bản thân, Tăng Quốc Phiên còn đem ý kiến này nâng lên thành gia huấn cho gia tộc họ Tăng.

Nhờ thế mà phổ thông đời sau đó, dòng tộc của ông nhờ vậy mà vẫn luôn sản hình thành phổ thông tài năng hiểu lễ nghĩa, biết chừng mực mực, tạo nên một đế chế quyền lực phồn thịnh cho đến ngày hôm nay.

Có 2 kiểu tính cách đại hung, không sửa đổi sẽ chỉ gặp thất bại và tai vạ - Ảnh 3.

Hình minh họa: Nguồn Internet.

Nguyên tắc hành xử của vị quan họ Tăng và gia tộc của ông cũng đã chỉ rõ một sự thực trong việc đối nhân xử thế: Nếu như muốn dùng tiếng nói để áp dè bỉu người khác thì mặc dù bản thân có nhận lấy phần thắng cũng sẽ chẳng làm kẻ thù đem lòng nể sợ.

Trên bình diện hành xử, giao thiệp, người hiểu lễ nghĩa nên lấy việc khiêm tốn làm đầu để khắc phục vấn đề sao cho thỏa đáng. Bởi hành vi gượng nhẹ vã chỉ đem đến thị phi và tạo nên những quyết định liều lĩnh theo cảm tính.

Nên nhớ rằng, một người nếu phàn nàn quá rộng rãi thì ắt sẽ hình thành lòng oán thán. Thói quen than trách, oán thán không những làm cho tổn hại phước đức của phiên bản thân mà còn làm cho người người không phục, điều đó hướng dẫn đến kết cuộc hại người, hại bản thân mình chứ không thể mang lại nhân tố gì đáng để tự hào, khoái trá.

*Dịch trong khoảng báo nước ngoài

Theo Trần Quỳnh

Trí thức trẻ


Xem nhiều hơn: dịch vụ nhà đất

0 nhận xét:

Đăng nhận xét