Thứ Ba, 11 tháng 6, 2019

Giải quyết việc Trường ĐH Tôn Đức Thắng không khéo, chủ trương tự chủ đại học sẽ phá sản - VietNamNet

Trong vụ việc Trường ĐH Tôn Đức Thắng và Tổng LĐLĐ Việt Nam, yếu tố mà những người khiến cho lâu năm trong ngành nghề giáo dục lo lắng có dấu hiệu vỡ nợ chủ trương lớn của Đảng và Chính phủ là tự chủ đại học.

GS.TS Trần Đức Viên, Chủ tịch Hội đồng trường Học viện Nông Nghiệp vn: "Phải xử lý có lý, có tình, có trách nhiệm để không khiến vỡ một mô hình tốt về tự chủ đại học"

Trong sự việc không vui này, yếu tố quan trọng nhất là công chúng phải cùng hướng tới lợi ích thông thường của nền giáo dục đại học vn, lợi ích của mô phỏng tự chủ đại học, hơn là nghĩ đến những chuyện khác không đáp ứng đến “đại cục”.

Xử lý việc Trường ĐH Tôn Đức Thắng không khéo, chủ trương tự chủ đại học sẽ phá sản
GS.TS Trần Đức Viên

Trường ĐH Tôn Đức Thắng là một mô phỏng tự chủ tốt. Hiện tại, có lẽ chưa có trường đại học công lập nào ở Việt Nam không lấy một đồng tiền thuế nào của dân mà có thể đi đầu tự chủ và đã khiến cho được các chiến thắng đáng hâm mộ như thế.

Xử lý "câu chuyện" tinh vi này như thế nào là một nghi vấn không dễ tư vấn. Sau ngày 1/7, ngày Luật Giáo dục Đại học sửa đổi (Luật số 34) có hiệu lực pháp lý, Tổng LĐLĐ Việt Nam không được can thiệp tham gia việc của nhà trường; mọi việc đều sẽ do Hội đồng trường (HĐT) quyết định. Nhưng hiện tại chưa đến ngày 1/7 nên Tổng LĐLĐ Việt Nam vẫn có quyền can thiệp.

Thiển nghĩ, cả tổ chức cốt yếu (Tổng LĐLĐ vn) và tập đoàn điều hành ngành nghề (Bộ GD-ĐT) cần giải quyết việc này một phương pháp cực kỳ cẩn trọng, mĩ ý, với tinh thần bổn phận cao nhất để không khiến cho vỡ một mô phỏng tốt về tự chủ đại học.

Trường ĐH Tôn Đức Thắng cũng cần cực kỳ nhã ý và hợp tác để cùng với Tổng LĐLĐ Việt Nam và Bộ GD-DT giải quyết vụ việc thấu tình đạt lý. Khách hàng nào cũng biết, một trong những "đặc tính" cần thiết của người trí thức thực sự đó là sự khiêm nhường nhịn và cầu thị.

Mô phỏng tự chủ của Trường ĐH Tôn Đức Thắng sụp đổ là nhân tố rất đáng tiếc nuối. Người nào sẽ là người chịu bổn phận về sự vỡ vạc không đáng có ấy? Khách hàng nào sẽ gánh gánh nợ mà Trường ĐH Tôn Đức Thắng đang phải vay để đầu tư? Chẳng lẽ phần thiệt thòi luôn thuộc về người học và mái nhà họ?

Để mô phỏng tự chủ của Trường ĐH Tôn Đức Thắng tiếp diễn sống sót và phát hành, trộm nghĩ, nhà trường vẫn cần tới sự ‘góp mặt’ của đương kim hiệu trưởng trong nhóm các cán bộ điều hành, quản trị, Chẳng hạn như anh ấy có thể làm cho Chủ tịch Hội đồng trường chả hạn.

Không có nguyên tắc nào là không có ngoại lệ, chuyện gần giống cũng đã xảy ra tại Học viện Nông nghiệp vn: Năm 2015, Hiệu trưởng nhà trường lúc bấy giờ đã trên 61 tuổi, quá tuổi điều hành theo luật định, nhưng lo cho công cuộc tự chủ của nhà trường vừa mới mở màn có thể gặp mặt trục sái khi hiệu trưởng mới còn chưa đủ trải nghiệm, Bộ trưởng Bộ cốt yếu đã đề nghị Thủ tướng chuẩn y hiệu trưởng (cũ) chuyển sang làm cho Chủ tịch HĐT. Đề xuất ấy đã được Thủ tướng công bố đồng ý (bằng văn phiên bản) tất cả ngay ngay tức khắc!

Bây giờ, sau ngày 1/7, những việc như thế do HĐT quyết định cả, thuận lợi hơn 4 năm trước đa số. Cũng nên công nhận một thực tế: những người có năng lực thường là những người có phong cách. Người sử dụng nên nhân thức ưng ý, thông cảm với thời trang của họ, biết ‘gạn đục khơi trong’ vì tương lai thông thường.

Đương nhiên, muốn nói gì thì nói, việc bầu chọn lựa và bổ nhậm nhân lực vẫn phải thi hành theo tinh thần của Quyết nghị TW 6-NQ/TW, Nghị quyết TW 19-NQ/TW và Luật sửa đổi, bổ sung vài vấn đề của Luật Giáo dục Đại học (Luật số 34) và Quyết định 105 của Ban thực hiện TW về công việc cán bộ.

Chi tiết, Khoản 3, Yếu tố 16, Luật số 34 luật pháp rõ thẩm quyền quyết định nhân sự của trường đại học. Với pháp luật này, thành viên HĐT được phân thành 3 đội ngũ: (i) Thứ nhất, lực lượng thành viên tất nhiên không do bất kỳ tập đoàn nào chỉ định, gồm có bí thư cấp ủy, hiệu trưởng, chủ toạ công đoàn và đại diện ban chấp hành đoàn trường (là người học); (ii) Thứ nhì, đội ngũ thành viên trong trường được tập thể giảng viên, viên chức và người công trạng bầu; và (iii) Thứ ba, hàng ngũ thành viên ngoài trường. Trong đội ngũ này, có thành viên là đại diện tổ chức quản lý do tập đoàn quản lý cử; còn lại phải do cộng đồng người công huân, giảng viên, nhân viên cơ sở vật chất giáo dục bầu.

Một vấn đề cần xem xét là đối với các thành viên tất nhiên của HĐT, công ty quản lý không có quyền chỉ định hay ‘quy hoạch’ mà phải bầu chọn theo quy định của luật pháp.

Ví như có quy hoạch, thì quy hoạch đó phải tuân thủ đề án địa điểm việc làm và đề án nhân sự mà cơ sở vật chất giáo dục đã trình cho công ty có thẩm quyền duyệt y.

Đối với các thành viên do cộng đồng giảng sư, viên chức người công huân bầu thì công ty quản lý càng không thể chỉ định, cử, hoặc “quy hoạch” vì nếu khiến như vậy, quyền của tập thể giảng sư, viên chức và người công phu của hạ tầng giáo dục bị xâm phạm.

Còn với Vấn đề 16, HĐT đại học công lập tự chủ có thẩm quyền quyết định hiệu trưởng nhà trường theo giấy má luật pháp tại Quy nhạo báng đơn vị và hoạt động của trường và trình tổ chức có thẩm quyền ra quyết định công nhận. Tức thị, hiệu trưởng trường đại học do HĐT thực hiện thứ tự bầu theo Quy chế giễu đơn vị và hoạt động mang tính nội bộ của cơ sở vật chất giáo dục.

Công ty quản lý có thẩm quyền ra quyết định thừa nhận kết quả bầu các chức danh Chủ toạ HĐT và hiệu trưởng do HĐT bầu mà thôi.

TS Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục Nhiều năm kinh nghiệm, Bộ GD-ĐT: "Cần để ý lại một cách nghiêm túc vai trò của bộ lĩnh vực chủ quản"

Xử lý việc Trường ĐH Tôn Đức Thắng không khéo, chủ trương tự chủ đại học sẽ phá sản
TS Hoàng Ngọc Vinh

Để giải phóng tiềm năng cho trường đại học, đầu tiên cần gỡ bỏ các khâu quản lý trung gian với nhà trường. 

Do cơ chế chưa hoàn thành nên có nhiều thủ tục trước đây vẫn duy trì kiểu như thời bao cấp và bởi vậy, người ta vẫn đeo bám hình bóng của công ty chủ đạo. 

Trường ĐH Tôn Đức Thắng là đại học công, khi tự chủ thì tài chính dư ra trong thời kỳ hoạt động sẽ thuộc chiếm hữu công, không thuộc sở hữu của riêng trường. Khi dùng của nả công, trường sẽ phải có trách nhiệm giải trình trước cơ quan Nhà nước có thẩm quyền mà không phải giải trình trước công ty chính trị xã hội về hoạt động giáo dục.

Kết thúc can thiệp vào hoạt động tự chủ của các trường là việc làm cho quan trọng để thi hành Luật Giáo dục Đại học sửa đổi và Quyết nghị 19, Hội nghị TƯ 6 khoá 12 về việc thu gọn mai mối quản lý, tinh giản biên chế nhạo.

Mô phỏng bộ ngành chính yếu chỉ nên tồn tại thời kinh tế ý tưởnrg dồn vào một chỗ quan liêu bao cấp.

Có thêm bộ ngành chủ yếu thực chất chỉ thêm một tầng nấc trung gian với không ít những giấy má hành chính, làm chi tiêu giao dịch tăng thêm, mất thời gian và hiệu quả thấp lại không mang rộng rãi giá trị tăng thêm cho người học. Trừ những trường công lập đơn thuần (nghĩa là không sử dụng vốn đầu tư qua nguồn thu học phí của người học, ngân sách Nhà nước lo 100%) thì cần có tổ chức chủ chốt để điều hành và kiểm soát.

Việc bỏ bộ chủ chốt đã được đưa vào Nghị quyết 25/2005/NQ-CP về Thay đổi căn bản vừa đủ giáo dục đại học thời kỳ 2006-2020 nhưng hầu như chưa thi hành.

Ở đây cần chỉ thẳng ra vấn đề bộ ngành đều muốn quản lý các trường như trước vì rộng rãi động cơ khác biệt, và cũng có một vài trường nào đó vẫn e sợ không dám tách rời khỏi “bầu sữa” ngân sách. Không khách hàng nào muốn tự giác trong khoảng bỏ những cách thức do chính mình sinh ra và có thể trục lợi từ chế độ ấy qua các thủ tục.

Nghị định Hướng dẫn Luật Giáo dục Đại học mới phải có luật pháp khi sử dùng của cải công đề nghị chịu sự kiểm toán Nhà nước để đối chiếu việc tự chủ có vi phạm các luật pháp trong luật hiện hành hay không.

Bộ ngành nghề không nên giữ vững, rà soát mà chỉ nên yêu cầu trường giải trình trách nhiệm và thi hành cam đoan. Còn nhà trường chịu kiểm toán Nhà nước và kiểm tra theo quy định.

TS Lê Viết Khuyến, Hiệp hội các trường ĐH, CĐ Việt Nam: "Ví như đã đồng ý để trường tự chủ, tập đoàn chủ công phải hy sinh lợi quyền của mình"

Muốn tự chủ đại học phải ưng ý bỏ thói quen truyền thống, mà nhân tố đầu tiên là bộ cơ bản và cách thức bộ chủ công.

Xử lý việc Trường ĐH Tôn Đức Thắng không khéo, chủ trương tự chủ đại học sẽ phá sản
TS Lê Viết Khuyến (Ảnh: Nguyễn Thảo)

Cơ chế bộ chủ yếu là cách thức tập quyền, không có hội đồng, chỉ có cấp trên – cấp dưới.

Từ trước đến nay cơ chế tập quyền này áp dụng với đa phần các trường. Các trường theo chỉ huy của tổ chức cấp trên để khai triển hoạt động. Không có khái niệm trao tự chủ cho trường mà chỉ là phân bổ quyền lực cho cấp dưới.

Cơ chế thứ nhì mà chúng ta đang hướng đến là định chế nhạo hội đồng: Không có công ty cốt yếu mà mà quyền lực được trao cho một đồng đội chỉ đạo chứ cũng không dồn vào một chỗ về hiệu trưởng. Hội đồng định ra tuyến phố hướng hoạt động của trường và bổ nhiệm hiệu trưởng.

HĐT phải là tập đoàn quyền lực cao nhất, hoạt động theo nguyên lý bỏ thăm ra nghị quyết chứ chẳng phải tự hiệu trưởng quyết định. Như vậy mới là một trường tự chủ cao.

Ví như Chính phủ, Nhà nước đã chọn đi theo hướng tự chủ thì phải chọn HĐT và xóa bỏ bộ chủ đạo. HĐT là tập đoàn quyền lực nhất và phải xóa bộ chủ công chứ chẳng thể sống sót cả nhì.

Nghị quyết số 14/2005/NQ-CP ngày 2/11/2005 của Chính phủ, Nghị quyết 89/NQ-CP ngày 10/10/2016 của Chính phủ, Quyết nghị 19/NQ-TW ngày 25/10/2017 của TW đều khẳng định giáo dục đại học phải chuyển sang cách thức tự chủ.

Để triển khai, trong đó có Trường ĐH Tôn Đức Thắng cùng hơn 20 trường khác và sẽ còn phổ thông trường hơn nữa, những yếu tố kiện buộc ràng cũng phải xóa đi chứ chẳng thể sinh tồn tư duy cũ.

Nếu bắt bẻ Trường ĐH Tôn Đức Thắng hay trường nào đó và cứ lấy văn bản cũ áp dụng là sai chứ không phải nói trường khiến cho sai.

Muốn bình chọn đúng – sai phải bình chọn bằng đề án mới của nhà trường mà Chính phủ phê phê duyệt, trong đó có những cái khác với cách thức hiện hành.

Hiện thời có số đông bộ, ngành thom thóp lo “mất con”. Giả dụ đã lo như vậy, tại sao còn đồng ý cho trường tự chủ? Còn nếu như đã đồng ý, bộ, ngành phải hy sinh quyền lợi của mình.

Ví như không tháo dỡ gỡ những khó khăn đó, sẽ không chỉ Trường ĐH Tôn Đức Thắng mà toàn bộ các trường khác đều sẽ vướng chuyện này.

Ngân Anh – Lê Huyền – Thúy Nga(ghi)

Trường Tôn Đức Thắng và Tổng liên đoàn bất đồng về "nhiệm kỳ hiệu trưởng"

Trường Tôn Đức Thắng và Tổng liên đoàn dị đồng về "nhiệm kỳ hiệu trưởng"

Những dị đồng giữa trường và Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam xảy ra khi nhà trường khai triển các công tác để áp dụng đúng Luật Giáo dục Đại học sửa đổi.  


Xem thêm: gia dat saigon

0 nhận xét:

Đăng nhận xét